eilandjes van de archipel gothenburg

Göteburg, het hippe broertje van Stockholm

Met zijn schilderachtige eilandjes, zijn groene oases en bruisende creatieve scène hoort Göteburg in de top-3 van hippe Europese citytrips. Dit is waarom u Zwedens tweede grootste stad, halverwege tussen Oslo en Kopenhagen, niet links mag laten liggen.   

Göteburg (spreek uit: jotebori) is ongeveer even groot als Antwerpen – nog zo’n winderige havenstad waar studenten en hipsters hun vlag hebben geplant in oude arbeiderswijken. Vervang Opel door Volvo, het MAS door het Operahuis en dEUS door Ace of Base. Voeg een smak Zweeds stijlgevoel toe en een handvol parken. Dat is Göteburg, het kleine maar hippere broertje van hoofdstad Stockholm.

dsc02480
Pastelpalet Göteburg.

Göteburg onderging een metamorfose. Waar enkele jaren geleden fabrieksgebouwen stonden, verrezen lofts met op het gelijkvloers koffiehuizen en kleinschalige boetieks die Made In Sweden verkopen. De voormalige rosse buurt Roselunden is vandaag een hippe wijk met de oude vismijn Feskekörka als indrukwekkend middelpunt – denk New York’s Meatpacking District maar met vis.

De alternatieve winkels van het pittoreske Haga, de trendy barretjes aan Linnestaden en creatieve buzz in bohémien Majorna – heel erg Berlijn in de jaren negentig. De kanalen doen Amsterdams aan – daar zitten de 17de-eeuwse Nederlandse stadsplanners voor iets tussen.

Zij trokken Göteburg uit het moeras trokken; wie beter dan de Nederlanders weten hoe je land maakt van water? Het Nederlands was zelfs even de officiële taal in Göteburg – tot de Zweden de nieuwe stad weer opeisten.

zoet
Ska vi fika, onthoud die woorden.

De stad is attent aangelegd, met handige trapjes die de wijken verbinden en groen overal waar je kijkt. Waar het even kon, plantten de Göteborgers een boom. De binnenstad is perfect te voet te verkennen en de wijken bereik je makkelijk per deelfiets – de fietspaden zijn uitstekend.

Het gebied aan het Kungsparken en de Avenynboulevard, ook wel de Champs-Elysées van Göteburg genoemd, is autovrij. Lichtblauwe trams en ’s werelds grootste bussenvloot op biogas verdreven de auto uit het toeristische centrum.

 

dsc02547
Hipster Daddy’s.

Esthetiek zit in het Zweedse DNA. Hoe in dit land van mooie mensen alles bij elkaar past – het bestek bij de brievenbus en het shirt van papa bij de sprei in de kinderwagen, we kijken er vol bewondering naar.

De kleuren van de stad lijken ook uit hetzelfde palet gekozen: de karmijnrode baksteen van de Oscar Frederikskirche, het kopergroene dak van de Kronhuset of pastellen gevels van de huizen in het hippe Haga – het lijkt wel afgesproken werk.

Neem de strakke gebouwen aan de Götaplatsen. De concerthal, het museum en het theater lijken door dezelfde architect gebouwd (in werkelijkheid hadden ze slechts dezelfde naam – je had Ericson van de concerthal en Ericsson van het museum). Zelfs het bushokje klopt in het plaatje.

IMG_2794.jpg
Ericson, Ericsson en Ericsson.

Wat zijn ze zelf ook stijlvol – de grote, blozende, blonde mannen en vrouwen van het hoge Noorden. De verhouding Hipsters versus Stijlbarbaren is precies het omgekeerde als in andere Europese steden.

Op basis van onze waarnemingen in Göteborg voorspellen we een glorieuze toekomst voor het mannenknotje en de mannendiadeem. De vrouwen zien er dan weer romantisch uit met hun lange losse lokken en bloemenkleedjes, ook als het regent (en het regent vaak, meer dan de helft van het jaar).

Wie eten zegt in Göteburg, zegt: kreeft, mosselen, oesters en garnalen. Oh, dat broodje garnaal! De signature dish van Göteburg – garnalen zoals God ze bedoeld heeft. Dat de meeste Zweden het broodje verdrinken in mayonaise is een hoofdzonde waar je de kenners bij Heaven 23 niet op zal betrappen. Daar serveert men op 23 hoog al dertig jaar lang het beste broodje garnaal van Zweden (volgens de lokale krant) voor een flinke 21 euro.

heaven-23-centrum-goteborg-5.jpg
Goddelijke garnalen bij Heaven 23.

Wat ons naadloos bij het volgende brengt: ja, eten en drinken is duur in Zweden. Ken je die mop van de Zweed die op café ging? Hij zei: ‘Björn, neem jij dit eerste rondje – ik loop even naar de bank voor een lening’.

Plan daarom een stop in aan de foodtrucks waar Zweden een patent op heeft (onze tip: gebakken haring bij Ove’s Foodtruck op Parkgatan) en hou zo wat kronen over voor een pint (5,50 euro) of een glas wijn (8 euro).

dsc02566
Met de Volvo gaan picknicken in het park. Zweedser wordt het niet.

Want ondanks de hoge alcoholprijzen telt de stad talloze caféetjes waar je op vrijdag gratis tapas krijgt en een dekentje tegen de koude. Voor een land waar alcohol flink aan banden wordt gelegd, tellen we opvallend veel openbare dronkenlappen.

De strakke regels van de Systembolaget (het Zweedse staatsbedrijf dat een monopolie heeft op de verkoop van alcohol; een Delhaize-voor-drank met onmogelijke openingsuren) brengen ogenschijnlijk weinig zoden aan de dijk.

img_2649
Attent aangelegde parkjes. Die ziet er zo uit.

Zweden zijn vriendelijk maar gesloten. Ze spreken vlekkeloos Engels maar zullen dat niet makkelijk tonen. Vergeet het maar om op straat een vrijblijvend gesprekje aan te knopen.

Onze Airbnb gastheer Oscar (een ingeweken Mexicaan) was verbaasd dat we op café aan de praat waren geraakt. ‘Dat gebeurt nooit in Zweden. Lach vriendelijk naar een Zweed en hij denkt dat je dronken, gek of Amerikaans bent.’

Soms zijn ze stug, de Zweden. Bijvoorbeeld wanneer je niet netjes wacht tot de ober je een plaats toewijst in het restaurant. Of wanneer je vergeet een bonnetje te nemen in een verder compleet lege zaak.

Want regler en disciplin moeten er zijn. Een wereld zonder bonnetjes of wachtrijen? Gud förbjuda — god verhoede. Hadden we al gezegd dat Zweeds best verstaanbaar is?

TIP: Vertrek niet zonder de archipel te bezoeken

cc-2-0-rindert
cc 2.0 Rindert

Neem de veerboot naar de zuidelijke archipel, waar prachtige rood-witte buitenhuizen verrijzen op de rotsachtige kliffen. Er zijn in totaal 20 eilanden, goed voor 5000 inwoners.

De eilanden zijn autovrij, de bewoners verplaatsen zich in golfkarretjes, met kruiwagens of op omgebouwde bakfietsen. Het drukst bevolkte eiland Styrsö ligt op 20 minuten met de veerboot van het vasteland. Het is de hub waarlangs de meeste boten passeren.

Neem een stuk taart in de gezellige wilde tuin van het Öberska-café. Kuier door het dorpje, volg het toeristenpad, vergaap je aan de enorme zomerhuizen, bezoek de kleine vissershaven of loop de rotsachtige waterlijn af. Ga van het pad af en zoek je weg naar een privébaai.

Het grootste eiland Brännö telt 800 inwoners en is een halve vierkante kilometer groot. Aanrader zijn de zeevruchten in het Värdshus. Het eiland Vargö is een ideale plek voor vogelspotters, maar neem je eigen eten mee. Er zijn geen winkels.

Het kleine Kössö heeft zulke nauwe paden dat er zelfs geen bromfietsen zijn toegelaten. De mooiste stranden vind je op Vrangö, het verste eiland dat twee natuurreservaten telt.

IMG_2734.jpg
Bootselfie. Ahoy.

Praktisch?  Met de tramkaart vaar je gratis naar de eilanden. Neem tram 9 of 11 tot Salthomen. Op minder dan tien minuten bereik je het eerste eiland Asperö. Je kan zoveel eilanden bezoeken als je wil, maar neem wel een tijdstabel mee. Wie de laatste boot mist, moet rekenen op de goodwill van de eilandbewoners om je een slaapplaats aan te bieden.

Check dit filmpje dat we erover maakten. Toegegeven, meestal zijn andermans reisfilmpjes vervelend om naar te kijken. Maar we hebben er wat free jazz onder gezet, dus het gaat wel weer.

DIT ZIJN DE 14 DINGEN-OM-TE-DOEN IN GÖTEBURG

heather cowper kronhuset cc.jpg
CC 2.0 Heather Cowper 

Kronhuset. Het oudste gebouw van de stad uit 1654, een koer met kinderkopjes waar ambachtslieden artisanale spullen aan de man brengen. Vroeger was het een wapenopslagplaats, nu een concertzaal. Vlakbij de Gustav Adolfs Torg, het bekende plein aan de stadshal en de oude beurs.

Krm500 cc-GoteborgsOperan
CC 3.0 KRM Wikipedia

Göteburg Opera. Een architecturale postmoderne parel uit 1994 die het startsein gaf voor de opwaardering van de waterkant. Liefst 6000 Göteborgenaars gaven een donatie om het gebouw te realiseren.

mikael tigerstrom skansen kronan
CC 2.0 Mikael Tigerstrom

Skansen Kronan. Een burcht uit 1697, een van de oudste gebouwen van de stad, in de hippe wijk Haga. Achtereenvolgens een gevangenis, woonhuis, museum en restaurant. De korte klim om er te raken is het panoramisch uitzicht over de stad meer dan waard.

maritimam.jpgMaritimam. Scheepvaartmuseum op het water. Met een onderzeeër, een vuurtorenschip en een torpedobootjager. Cool. trad.JPG

Tradgardsforeningen. Park aan de Kungsportavenyn. Een van ’s werelds oudste parken met vierduizend soorten rozen in een knap aangelegde rozentuin. Bezoek het tropische Palmhuset (palmhuis) en lunch in het Rosenkaféet. 10-18u

slottsskogen.JPGSlottsskogen. Götenburgs grootste park met een gratis zoo met zeehondjes, pinguïns, paarden, varkens, herten, reeën, geiten, konijnen, kippen, geiten, pony’s en vogels.

renstrom park.JPGDe lelievijver in het Renström park. Een verborgen parel in het hart van de stad, net achter het Gothenburg Kunstmuseum op Götaplatsen. Een sprookjesachtige plek die schrijvers en muzikanten inspireerde.designmuseum.jpg

Het Designmuseum (Röhsska). Waar anders dan in Zweden? Design van 1000 jaar oude Chinese vazen tot de laatste iPhone. Gebouwd met giften van rijke zakenlui (de familie Röhss). Toffe souvenirshop.

museum en bib.JPGHet Göteborg Kunstmusem. Een van de mooiste collecties van Noord-Europa, volgens Michelin. Werken van Munch, Picasso, Monet, Rembrandt en een prachtige collectie Scandinavische kunst. In het aanpalende Hasselbladcentrum vind je bijzondere fototentoonstellingen. Maandag gesloten. Bezoek ook de Gothenburg Bibliotheek.

Tatiana Afendik feskekorka cc
Tatiana Afendik CC 3.0 

Feskekôrka, de viskerk. Een experiment uit 1874 – men wilde zien of het mogelijk was om een gebouw zonder pilaren neer te poten. Vandaag een populaire plaats om vis te kopen, een overdekte markt als een Gotische kerk waar je kan lunchen of langslopen voor een portie take-away garnalen. Dagelijks van 10-18 uur.

husaren.jpg
Een kaneelbol ter grootte van mijn hoofd.

Haga Nygata. De pittoreske winkelstraat met kinderkopjes en 19e-eeuwse houten huizen die gered zijn van sloop. Probeer zeker de kaneelkoek in café Husaren.

oscarfriedrichkirche.jpg
No Filter.

Oscar Fredrik Kerk. In het district Majorna vind je in de straten van Langatan nog een aantal bohemien winkels en barretjes. Theatercafé Folk is een aanrader om te eten. Maak zeker een omweg voor de Oscar Fredrik Kerk, een van de mooiste kerken die ik zag.

zwickson cc liseberg
Goed, wel wat filters. Van CC Zwickson

Liseberg. Het Bobbejaanland van Goteburg met rollercoasters, reuzerad en de AtmosFear, de grootste vrije val van Europa.

Göteborg_Botanical_Garden_(2945324920)michael caven
Filterfrenzy. Door CC Michael Caven 

De Botanische Tuin. Bekend als de mooiste tuin van Zweden. Brons in de verkiezing Mooiste Tuin Van Europa. Twee sterren in de Groene Michelin. Dateert van 1923 en de tuin is zo’n 20 voetbalvelden groot in een natuurgebied van 200 voetbalvelden groot. Vrijwillige inkomprijs van 2 euro. Open van 9 tot zonsondergang. Vlakbij ligt het park Slottskogen, waar rendieren en herten wonen.

HOEVEEL BETAAL JE VOOR 3 NACHTEN IN GÖTEBURG?

Wij betaalden voor 3 dagen Göteburg 300 euro all-in (met vlucht, eten en verblijf).

  • vlucht 150 euro pp heen en terug
  • airbnb 45 euro/nacht/persoon (een hotel is niet veel duurder)
  • vervoer 17 euro en 18 euro (luchthaven en fietsen)
  • eten&drinken 70 euro per dag (niet dat we chic gingen eten maar drank is echt duur)
IMG_2755.jpg
Mijn beste impressie van een zeemeermin.

VERVOER: Koop een 3-dagenticket bij de seven-eleven of Pressbyran voor 160 SEK (16 euro) – geldig op tram, bus en ferry. Ben je van plan om musea of het pretpark te bezoeken, overweeg dan een driedaagse toeristenkaart die inkom en vervoer combineert voor 665 SEK (69 euro). Eén Zweedse kroon is 0,10 euro.

KLIMAAT: Göteburg heeft een mild, regenachtig klimaat. In de zomer is het achttien uur licht; in de winter maar zes. De zomer is het aangenaamst met temperaturen van rond de 20 graden.

VLUCHT: Brussel Airlines vliegt op Göteburg voor 150 euro. Let op of je een ticket koopt waarin het meenemen van bagage is inbegrepen. Dat is niet standaard het geval.

ETEN, DRINKEN, LOGEREN: Omdat Zweden niet de meest goedkope stad is, kozen we een slaapplaats op Airbnb. Het aanbod is uitgebreid maar verschilt nu ook weer niet noemenswaardig van wat je betaalt voor een hotelkamer, met alle service inbegrepen. We logeerden bij kunstenaarskoppel Oscar en Stina. Oscar komt uit Mexico. De tips van Oscar om te eten en te drinken zijn De Mateo, Folk, theater Linnegatan en Brogyllen. Wij voegen daar graag nog Berlin en Old Beefeater Inn aan toe.

WEB&APPS: Kijk op www.goteborg.com of op de Facebook pagina Goteborgcom. Download de apps Gothenburg Maps & Walks (gratis), de Cityguide Gothenburg (gratis) en de Gothenburg Offline City Map (0,99 cent). Handig is ook de Reseplaneraren, een planningstool voor openbaar vervoer (enkel in Zweeds).

TIMING: Wij gingen tijdens Midzomernacht. Het slechtst denkbare moment voor een citytrip. De stad loopt leeg, iedereen trekt naar zijn familie op het platteland. Geen enkel deftig restaurant was geopend. Wij aten bij de Indiër en in MacDonalds, godbetert. Als je geen Zweden kent om bij aan tafel te schuiven, heb je weinig aan die hele Midzomernacht. Probeer bovendien maar eens een drankje vast te krijgen. De enige winkel die drank verkoopt, is bijna doorlopend gesloten.

Deze reportage verscheen eerder in Het Laatste Nieuws.

Screen Shot 2016-06-21 at 22.23.02

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s